De verdeling van kinderopvangplaatsen in Vlaanderen is structureel scheefgegroeid. Dat stelt Vlaams parlementslid Peter Van Rompuy (cd&v). "Terwijl Antwerpen, Gent en Brussel tot op vandaag samen 30% van de nieuwe plaatsen vooraf toegewezen krijgen, blijven snelgroeiende regio’s zoals de Vlaamse Rand achter," klinkt het. Van Rompuy legt daarom een concreet voorstel neer om het systeem recht te trekken en de middelen eindelijk te verdelen op basis van objectieve noden. “Dat één derde van de nieuwe plaatsen vooraf naar enkele grootsteden gaat, nog vóór er gekeken wordt naar de noden elders in Vlaanderen, is niet langer te verdedigen,” zegt hij. “Zeker niet als je ziet hoe snel de Vlaamse Rand groeit.”
Vlaams parlementslid Peter Van Rompuy wil Vlaamse Rand zelfde voorrang geven voor nieuwe kinderopvangplaatsen als Antwerpen, Gent en Brussel
De Vlaamse Rand is de snelst groeiende en meest internationale en jonge regio van heel Vlaanderen. Dat bleek vorig jaar uit de driejaarlijkse toelichtingsnota ‘De Vlaamse Rand in cijfers’ van Team Vlaamse Rand binnen het Agentschap Binnenlands Bestuur. Tussen 2014 en 2024 groeide de bevolking er met 10%, wat aanzienlijk hoger ligt dan het Vlaamse gemiddelde van 6,4% en ook duidelijk boven de groei in de rand rond Gent (6,8%) en Antwerpen (5,7%). Tegelijk is een kwart van de inwoners jonger dan 20 jaar, en met een procentuele toename van 13% laat de Rand de centrumsteden (9%) en het Vlaams Gewest (6%) ver achter zich. 56% van de bevolking bestaat uit gezinnen met kinderen, terwijl dat in Vlaanderen gemiddeld 48% bedraagt.
De sterke bevolkingsgroei in de Vlaamse Rand vertaalt zich ook in een hoge vraag naar kinderopvang. "In de Vlaamse Rand maakt 75,7% van de ouders gebruik van formele kinderopvang, tegenover 63,9% in de grootsteden," weet Van Rompuy. Tegelijk kan slechts ongeveer twee op de tien gezinnen regelmatig terugvallen op informele opvang, zoals grootouders, terwijl dat in Vlaanderen bijna vier op de tien is.
Van Rompuy stelt de verdeling van nieuwe kinderopvangplaatsen aan de kaak. "Bij de recente toewijzing van 4.500 bijkomende inkomensgerelateerde opvangplaatsen werd opnieuw gewerkt met voorafnames, waarbij 30% van de capaciteit vooraf naar de grootsteden ging: 15% naar Antwerpen, 5% naar Gent en 10% naar Brussel. Die verdeling gebeurt nog vóór er een objectieve vergelijking wordt gemaakt van de noden in de verschillende regio’s. Tegelijk erkent de Vlaamse regering zelf dat de huidige programmatie onvoldoende afgestemd is op de werkelijke vraag, wat onder meer blijkt uit het feit dat bijkomend nog 600 plaatsen later apart zullen worden toegekend omdat tekorten niet correct in beeld zijn. We weten dus dat het systeem de realiteit niet correct weerspiegelt, en toch blijven we vasthouden aan dezelfde voorafnames voor dezelfde steden,” zegt Van Rompuy. “Dat is moeilijk te verantwoorden.”
Voorstel Van Rompuy: gelijkschakelen en objectieve verdeling
Van Rompuy heeft een conceptnota klaar om de scheeftrekking recht te zetten. Hij pleit ervoor om, zolang er geen volledig objectief en performant systeem bestaat, de Vlaamse Rand toe te voegen aan de groep met een voorafname. Op termijn moet de verdeling veel sterker worden gebaseerd op actuele demografische gegevens, zoals bevolkingsgroei, het aantal jonge kinderen en de effectieve opvangnoden in een regio. Tegelijk moet versneld werk worden gemaakt van de digitalisering en uniformisering van de lokale loketten kinderopvang, zodat de vraag naar opvang beter en accurater in kaart kan worden gebracht. “Als voorafnames worden gebruikt om grootstedelijke problemen op te vangen, dan moet die logica ook gelden voor de Vlaamse Rand, waar de druk minstens even groot is,” besluit Van Rompuy. "Met dit voorstel zorgen we ervoor dat middelen eindelijk terechtkomen waar de nood het hoogst is.”
